Dla wielu opiekunów widok psa, który pochłania całą miskę w kilka sekund, wydaje się dowodem zdrowego apetytu. W rzeczywistości zbyt szybkie jedzenie bywa dla psa niebezpieczne, a w skrajnych przypadkach zagraża jego życiu. W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego psy jedzą w pośpiechu, jakie niesie to konsekwencje zdrowotne oraz jak prostymi sposobami nauczyć psa jeść wolniej.
Dlaczego psy jedzą za szybko
Skłonność do szybkiego jedzenia ma zwykle podłoże instynktowne. Psy są potomkami zwierząt żyjących w grupach, które konkurowały o pożywienie, dlatego tempo jedzenia bywało kwestią przetrwania. W domu ten instynkt potrafi się utrzymywać, zwłaszcza gdy w gospodarstwie jest więcej zwierząt i pies odczuwa rywalizację o miskę. Do pośpiechu przyczyniają się także zbyt rzadkie posiłki, duża porcja podawana raz dziennie oraz silny głód. Część psów po prostu bardzo lubi jeść i traktuje karmę jak nagrodę, którą chce zdobyć jak najszybciej.
Co się dzieje, gdy pies połyka jedzenie w pośpiechu
Połykanie powietrza, wzdęcia i ulewanie
Pies, który je łapczywie, razem z karmą połyka duże ilości powietrza. Prowadzi to do rozdęcia żołądka, uczucia dyskomfortu, a często do ulewania lub wymiotów tuż po posiłku. Powracająca treść pokarmowa niesie dodatkowe ryzyko, ponieważ przy ulewaniu może dojść do zachłystowego zapalenia płuc, czyli przedostania się pokarmu do dróg oddechowych, co bywa stanem groźnym dla zdrowia (American Kennel Club, PetMD).
Zadławienie
Kiedy pies połyka duże kęsy bez gryzienia, rośnie ryzyko zadławienia. Większe kawałki karmy lub przysmaków mogą częściowo zablokować drogi oddechowe, co jest sytuacją nagłą i wymaga natychmiastowej reakcji (American Kennel Club).
Rozszerzenie i skręt żołądka, najgroźniejsze powikłanie
Najpoważniejszą konsekwencją szybkiego jedzenia jest rozszerzenie i skręt żołądka, w skrócie GDV, od angielskiego określenia gastric dilatation and volvulus. Żołądek wypełnia się gazem i treścią, a następnie obraca wokół własnej osi, odcinając dopływ krwi i blokując ujście pokarmu. To stan bezpośredniego zagrożenia życia, który potrafi rozwinąć się w ciągu kilku godzin i wymaga pilnej operacji. Nawet przy szybkim leczeniu śmiertelność szacuje się na poziomie od 10 do 45 procent (VCA Animal Hospitals, Purina Institute, Washington State University).
Szybkie tempo jedzenia sprzyja GDV, ponieważ powoduje połykanie powietrza i gwałtowne rozdęcie żołądka. W badaniu obejmującym ponad 1600 psów ras dużych i olbrzymich do czynników ryzyka zaliczono między innymi starszy wiek, występowanie GDV u bliskich krewnych, szybsze tempo jedzenia oraz karmienie jednym dużym posiłkiem dziennie (Glickman i współpracownicy, 2000).
Gorsze trawienie i skłonność do przejadania
Pies, który je zbyt szybko, gorzej rozdrabnia pokarm i nie daje organizmowi czasu na zarejestrowanie sytości. W efekcie potrafi zjadać więcej, niż potrzebuje, co sprzyja nadwadze. Wolniejsze jedzenie ułatwia trawienie oraz pomaga utrzymać prawidłową masę ciała.
Które psy są najbardziej narażone
Na najgroźniejsze powikłanie, czyli GDV, szczególnie narażone są duże psy o głębokiej klatce piersiowej, na przykład dog niemiecki, owczarek niemiecki, doberman, seter irlandzki, bernardyn, wyżeł weimarski oraz pudel duży. Ryzyko rośnie także z wiekiem oraz wtedy, gdy GDV występowało u bliskich krewnych psa. Warto dodać, że badania wiążą podwyższone miski z większym ryzykiem GDV, dlatego u psów z grup ryzyka lepiej ich unikać i skupić się na spowolnieniu tempa jedzenia (Glickman i współpracownicy, 2000; VCA Animal Hospitals).
Sprawdzone sposoby, aby pies jadł wolniej
Dobra wiadomość jest taka, że tempo jedzenia można łatwo spowolnić, często bez żadnych kosztów. Poniżej znajdziesz metody polecane przez lekarzy weterynarii oraz organizacje kynologiczne.
- Miski spowalniające. Miski z wypustkami lub labiryntem sprawiają, że pies musi wyławiać karmę między przeszkodami, co znacznie wydłuża czas posiłku. To jedno z najprostszych i najskuteczniejszych rozwiązań dla łapczywych psów. W naszym sklepie znajdziesz miski spowalniające Trixie w kilku rozmiarach i materiałach.
- Maty węchowe. Rozsypanie karmy w macie węchowej łączy jedzenie z pracą nosa. Pies je wolniej, a przy okazji się wycisza i zaspokaja naturalną potrzebę węszenia.
- Zabawki i karmniki edukacyjne. Zabawki do wypełniania karmą, na przykład typu kong, oraz puzzle dla psów wymagają myślenia i manipulacji, dzięki czemu jedzenie zamienia się w angażujące zadanie.
- Mniejsze porcje częściej. Zamiast jednego dużego posiłku warto podawać karmę w dwóch lub trzech mniejszych porcjach w ciągu dnia. Ogranicza to głód, tempo jedzenia oraz ryzyko wzdęć (American Kennel Club).
- Domowe sposoby. Można odwrócić mniejszą miskę dnem do góry, umieścić ją w większej misce, a karmę wsypać w powstałą szczelinę. Sprawdza się też włożenie do miski dużego, czystego i gładkiego przedmiotu, na przykład kamienia lub twardej piłki, wokół którego pies musi wyławiać karmę. Przedmiot powinien być na tyle duży, aby pies nie mógł go połknąć.
- Rozłożenie karmy na większej powierzchni. Rozsypanie suchej karmy na dużej płaskiej tacy lub czystej macie zmusza psa do zbierania jej kawałek po kawałku.
- Spokój przy misce. Jeśli w domu jest więcej zwierząt, warto karmić je osobno i w spokoju, aby ograniczyć rywalizację, która nasila pośpiech.
Kiedy skontaktować się z weterynarzem
Niektóre objawy wymagają natychmiastowej reakcji. Jeśli u psa zauważysz powiększony i napięty brzuch, nieproduktywne próby wymiotów, wyraźny niepokój, nadmierne ślinienie, przyspieszony oddech lub osłabienie, może to świadczyć o rozszerzeniu i skręcie żołądka. To stan nagły, w którym liczą się minuty, dlatego jak najszybciej skontaktuj się z lekarzem weterynarii lub całodobową kliniką. Warto też skonsultować częste ulewanie, wymioty po posiłkach oraz krztuszenie się, aby wykluczyć inne przyczyny (VCA Animal Hospitals, Washington State University).
Podsumowanie
Szybkie jedzenie to nie tylko kwestia dobrych manier przy misce, ale realny czynnik wpływający na zdrowie psa. Połykanie powietrza, ulewanie, zadławienie oraz groźne rozszerzenie i skręt żołądka to konsekwencje, którym w większości można zapobiec prostymi metodami. Miska spowalniająca, mata węchowa, mniejsze i częstsze posiłki oraz spokój przy jedzeniu potrafią realnie poprawić komfort i bezpieczeństwo psa. W razie wątpliwości dotyczących tempa jedzenia lub niepokojących objawów najlepszym doradcą pozostaje lekarz weterynarii.
Bibliografia
- American Kennel Club, How to Help Your Dog Eat More Slowly, akc.org
- American Kennel Club, My Dog Eats Too Fast and Vomits Often, akc.org
- American Kennel Club, Vomiting in Dogs vs. Regurgitation, akc.org
- VCA Animal Hospitals, Bloat, Gastric Dilatation and Volvulus in Dogs, vcahospitals.com
- Purina Institute, Canine Gastric Dilatation-Volvulus (GDV), purinainstitute.com
- Washington State University Veterinary Teaching Hospital, Gastric dilation and volvulus and bloat in dogs, hospital.vetmed.wsu.edu
- Glickman LT, Glickman NW, Schellenberg DB, Raghavan M, Lee T, Non-dietary risk factors for gastric dilatation-volvulus in large and giant breed dogs, Journal of the American Veterinary Medical Association, 2000, tom 217, nr 10, s. 1492 do 1499.